CHỮA LÀNH, THA THỨ
Trong quá trình sống, khi ai đó (bố, mẹ, thầy cô, người yêu, chồng, vợ…) làm hoặc nói gì khiến ta đau lòng.
Thì tùy vào mức độ yêu quý, tin cậy, hi vọng của ta với người đó, mà nỗi đau sẽ nông hay sâu, chóng qua hay nhức nhối rất lâu.
Nỗi đau càng sâu, nhức nhối càng lâu, chúng ta càng muốn “tiêu diệt” nó.
– Người đua xe, người uống rượu, người hít ma túy cho quên sầu.
– “Lành mạnh” hơn, người ta sẽ lao vào các mối quan hệ, lao vào công việc, đi mua sắm, đi du lịch, đi phượt…để nỗi đau được nguôi ngoai.
– “Cao cấp” hơn, người ta sẽ bắt đầu đi “học cách chữa lành”.
Thiền chữa lành, nhảy múa chữa lành, vẽ chữa lành, làm bánh chữa lành, sex chữa lành, du lịch chữa lành, viết chữa lành, lắng nghe chữa lành, trồng cây chữa lành…
Cứ cái gì có gắn “chữa lành”, “tha thứ” là người ta rất khao khát tham dự, với một hi vọng: sau khi tham dự, nỗi đau của tôi sẽ hết; hoặc tôi biết cách làm cho nỗi đau đó hết.
Các lớp hay các chương trình chữa lành thường có: “người bị tổn thương” (là bản thân học viên tham dự) + “người gây ra tổn thương” (người đã làm gì, nói gì đó khiến học viên đó tổn thương).
Quy trình chữa lành thường không thể thiếu các mục:
– học viên kể lại, gợi lại, nhớ lại các sự kiện đau lòng. Sau đó “ôm ấp chính mình”, “thương mình”…
– Tìm nguyên nhân khiến đối phương/”kẻ thù” có hành động và lời nói khiến học viên bị tổn thương.
Những nguyên nhân thường được vị thầy chữa lành gợi ý, phỏng đoán là: “tại bố mẹ cũng tổn thương”, “tại anh ấy không được yêu đủ”, “tại họ thiếu hiểu biết”, “tại họ chưa biết cách bày tỏ”, “tại họ bày tỏ tình yêu theo cách của họ”…
Những nguyên nhân từ xấu xa đến mỹ miều được vẽ ra.
Và dựa vào đó, học viên thực tập THẤU HIỂU, THA THỨ cho người đã gây ra tổn thương cho mình.
Nếu không thể thấu hiểu, không thể tha thứ cho đối phương, thì ít nhất học viên cũng tự khẳng định được: “không phải lỗi tại tôi. Tôi đau khổ, tôi tổn thương là tại người đó. Giờ tôi đã là kẻ bề trên, tôi có quyền có hoặc không ban ơn, tha thứ cho người đó…”.
…
Quy trình thật là hay.
Và học viên, được khóc đã đời, được cảm thấy mình tốt đẹp, mình đã ở tầm cao, được quyền quyết định bao dung và tha thứ được cho “kẻ thù” – những người đã khiến-tôi-tổn-thương.
…
Nhưng rồi, vẫn hoang hoải và nhức nhối.
Vì sao???
Vì bản chất của những đau đớn, tổn thương là lòng tức giận, cay cú khi ta không được đối xử như ta-kỳ-vọng, như-ta-cho-là-phải-thế.
VD:
– “mẹ tôi đã nói với tôi thế này khiến tôi rất đau lòng”.
Thì thực chất là: “mẹ tôi ĐÁNG LẼ phải nói như thế A. Nhưng bà ấy lại không nói như thế A, mà lại nói thế B, khiến tôi rất căm giận và cay cú”.
– “Chị tôi đã nói với tôi thế này khiến tôi rất tổn thương”.
Thì thực chất là nỗi căm giận, tức tối do “tôi kỳ vọng chị ấy nói thế kia. Nhưng chị ấy lại nói thế này, khiến tôi không được thoả mãn sự kỳ vọng”.
– “Chồng tôi đã làm thế này, khiến tôi rất tủi thân”. Thì thực chất là: “đáng lẽ là chồng thì phải làm thế kia, mà anh ta lại làm như thế này”…
…
Khi biết rằng, tổn thương đó là DO MÌNH tự vẽ ra những mong cầu, DO MÌNH tự đặt ra những kỳ vọng, chúng ta sẽ không còn khùng điên đi “học cách thấu hiểu và tha thứ cho người khác”.
Chúng ta không còn cố gắng tìm kiếm nguyên nhân “tại sao bà ấy lại làm như thế với tôi?”, “tại sao ông ấy lại nói thế với tôi?” nữa.
Chúng ta bắt đầu tập trung vào chính mình, đối diện với nỗi đau đang tồn tại.
Ở đây, nếu không cẩn thận, vẫn có một nguy hiểm xảy ra, đó là “thay vì đổ lỗi tại người khác; chúng ta lặp lại quá trình tìm nguyên nhân ở chính mình, và kết tội bản thân”:
“À, tại vì mình đã nhu nhược”.
“Tại vì mình quá tin tưởng”.
“Tại vì mình đã không khéo léo”.
“Tại vì mình đã không hiểu họ”.
“Tại vì mình chưa công bằng với họ”
…
Nhân danh “nhìn lại bản thân”, quá trình dằn vặt bản thân bắt đầu lặp lại, một cách có-vẻ-công-bằng-hơn.
Nhưng vẫn luẩn quẩn.
Vậy làm sao để chữa lành tổn thương đây?
Khi vẫn còn cho rằng “mình cần chữa lành những tổn thương này”, thì thực chất khi đó chúng ta vẫn đang “tìm cách chối bỏ tổn thương”:
“tôi không muốn có cảm giác đau nhức nhối này. Tôi sẽ nghĩ cách nào, hoặc làm cách nào đó (như tham gia các lớp học), để hi vọng nỗi đau, nỗi nhức nhối này biến mất”.
Như thế, chúng ta đang CHỐNG ĐỐI HIỆN THỰC.
Hiện thực là chúng ta đang đau. Và ta muốn tiêu diệt cái đau – tiêu diệt hiện thực.
Vậy tôi phải làm gì khi cái đau cứ nhức nhối như thế? Tôi khổ sở lắm!
Bạn khổ, vì bạn thích khổ!
Bạn thích cái “thú đau thương” của cảm giác “tôi là nạn nhân”, “tôi đáng thương lắm”, “tôi bị tổn thương nè”, “mọi người ơi, thương tôi đi”, “tôi thiệt thòi quá”, “tôi oan ức lắm”…
Bề ngoài, bạn giả vờ với chính mình, giả vờ với người khác rằng bạn không thích khổ.
Nhưng sâu bên trong, bạn tự xây dựng lên *một-cái-bản-ngã* để chiến đấu lại nỗi đau.
Khi cuộc chiến xảy ra, *cái-bản-ngã* sẽ cảm thấy rất khoan khoái rằng “tôi đúng”, “tôi không làm gì sai”, “tôi là người bị hại”…
Không chỉ chiến đấu, *cái-bản-ngã* đó còn có một CHỨC NĂNG NGẦM khác cực mạnh: chức năng “duy-trì-tổn-thương”.
Một phần của *cái bản ngã* đó đã ngấm ngầm bảo vệ, tiếp sức cho cái tổn thương.
Nó sẽ không bao giờ tiêu diệt hoàn toàn tổn thương đó.
Vì sao?
Vì tiêu diệt xong rồi, thì *cái-bản-ngã* đó chiến đấu với ai???
Và khi không có gì để chiến đấu, thì *cái-bản-ngã* đó không làm cách nào để khắc họa đậm nét “sự đáng thương” của nó.
Thế thì nó không còn gì đặc biệt nữa.
Thế thì nó tiêu tán mất.
Thế thì không được!
…
Khi đã nhìn ra quy trình ngấm ngầm đó bên trong nội tâm, người ta sẽ không bao giờ tìm cách chữa lành tổn thương nữa.
Người ta hiểu rằng chẳng có tổn thương nào phải chữa lành cả.
Chỉ có những sự tô vẽ của ảo tưởng trong tâm, dựng lên những vở kịch quá khứ, rồi diễn đi diễn lại.
ĐỂ TẠO RA những cảm xúc, cảm giác mạnh mẽ.
Chính là TẠO DỰNG NÊN CÁC ĐỐI THỦ, ĐỂ BẢN NGÃ CÒN CÓ CÁI MÀ CHIẾN ĐẤU.
Thế thì người ta sẽ không tiếp tay cho bản ngã nữa.
Người ta sẽ không tìm cách chữa lành nữa.
Người ta sẽ không tìm cách tha thứ nữa.
Người ta đối diện với những cảm xúc, cảm giác đó như một điều bình thường trong dòng sống.
Khi nào nổi khùng lên với những cảm xúc, cảm giác đau đớn đó.
Người ta sẽ tĩnh lặng để nó muốn khùng đến đâu thì khùng.
Không suy ngẫm.
Không hồi tưởng.
Không phán đoán.
Không nhân danh đạo lý…
Người ta bắt đầu hòa thuận với nỗi đau, và sống một cuộc đời bình thường.
Nỗi đau là một diễn biến bình thường trong dòng đời.
Niềm vui là một diễn biến bình thường trong dòng đời.
Niềm tự hào là một diễn biến bình thường trong dòng đời.
Nỗi buồn là một diễn biến bình thường trong dòng đời.
Người ta bắt đầu dám bình thường sống.
Sống bình thường nhưng không nhạt nhẽo.
Sống bình thường nhưng vô cùng sống động.
Vì người ta đã tĩnh lặng tạo không gian, cho vô vàn bông hoa nội tâm nở ra rực rỡ.
Phút này bông hoa đau nở ra, phút kia bông hoa buồn nở ra, phút nữa bông hoa vui nở ra, phút nữa bông hoa lo sợ nở ra.
…
Cứ thế, người ta bình thường bước đi trên đường đời mà vô cùng rực rỡ.
Người ta sẽ không nói nhiều, viết nhiều về yêu thương, về tha thứ, về chữa lành.
Người ta sẽ không nói nhiều, viết nhiều về “thương mình”, “yêu mình”…
Người ta sẽ không nói nhiều, viết nhiều về sự hoang hoải, sự đáng thương, sự kém cỏi của bản thân
…
Người ta còn bận SỐNG VỚI CHÚNG.
Vì cọ toilet với sự chú tâm vào mình, còn giá trị gấp ngàn lần post bài về “tha thứ cho chính mình” chỉ để khoe ngầm về sự ngon nghẻ của bản thân.
Chúc các bạn nói ít, viết ít, sống nhiều.
Chúc các bạn dám bình thường sống mà không hề “đặc biệt”!
p.s. Bài viết này không có ý bài xích các chương trình chữa lành chuẩn mực: Những chương trình KHÔNG khiến học viên phải suy ngẫm về quá khứ, KHÔNG khiến học viên phải phán đoán về người khác ngoài bản thân, KHÔNG khiến học viên phải làm cái này, cái kia để “né tránh thực tại”.
Đó là những chương trình chỉ khiến học viên quay về đối diện với sự thật của chính mình
